CIT estoński – jakie korzyści może przynieść w firmie? Analiza zalet i wad

Co to jest CIT estoński?

CIT estoński określany też jako podatek estoński, to forma rozliczenia podatkowego, która umożliwia firmom niepłacenie podatku od zysków, dopóki są one zatrzymywane w firmie na potrzeby reinwestycji, poprawy kondycji lub budowy rezerw. Taki rodzaj opodatkowania wywodzi się z Estonii, gdzie pozytywnie wpłynął na wzrost gospodarczy i poziom inwestycji korporacyjnych.

CIT estoński w Polsce funkcjonuje od 2021 roku, jednak z początku nie cieszył się dużym zainteresowaniem ze względu na rygorystyczne kryteria (limit przychodów dla firmy wynosił 100 mln zł i był przeznaczony jedynie dla spółek akcyjnych i spółek z ograniczoną odpowiedzialnością).

Wraz z wejściem w życie Polskiego Ładu zasadniczo zmieniły się warunki dla firm, które chcą przejść na ten rodzaj opodatkowania. Zniesiono limit przychodów oraz umożliwiono korzystanie z estońskiego CIT-u spółkom komandytowym i komandytowo-akcyjnym.

Z roku na rok systematycznie wzrasta popularność tej formy opodatkowania. Według danych Ministerstwa Finansów, z estońskiego CIT korzysta około 12,7 tys. firm. Informacje te przedstawił pod koniec września 2023 roku wiceminister finansów, powołując się na dane z końca czerwca 2023 r. Dla porównania pod koniec 2021 r. z estońskiego CIT korzystało 517 podatników, zaś pod koniec 2022 roku – 9 tys.

Warunki i przykłady CIT-u estońskiego

Aby móc czerpać korzyści z opodatkowania estońskim CIT-em, firma musi spełnić pewne wymogi. Polski Ład określa konkretne warunki, które muszą spełnić przedsiębiorcy, aby móc skorzystać z estońskiego CIT-u. Są to trzy główne warunki CIT-u estońskiego:

1. Warunek prostej struktury właścicielskiej – wspólnikami w firmie mogą być wyłącznie osoby fizyczne;
2. Warunek nieposiadania akcji w kapitale innej firmy;
3. Warunek zatrudniania minimum 3 osób – na umowę o pracę lub na umowę zlecenie. Wymóg zatrudnienia co najmniej trzech osób na pełny etat może stanowić wyzwanie dla mniejszych firm, ale jest to niezbędne do skorzystania z tego systemu podatkowego. Warto zauważyć, że zatrudnienie to musi być utrzymywane przez co najmniej 300 dni w roku podatkowym. Co więcej, spółki muszą ponosić miesięczne nakłady na współpracowników przekraczające określoną kwotę, co jest sygnałem dla urzędu skarbowego, że firma faktycznie prowadzi aktywną działalność gospodarczą.

Z estońskiego CIT-u jako formy opodatkowania mogą skorzystać zarówno duże, średnie, jak i małe firmy, np. te które dopiero rozpoczynają swoją działalność (warto zaznaczyć, że takie firmy mają aż 4 lata, żeby dojść do poziomu zatrudnienia 3 pracowników).

Z tego modelu podatkowego korzystają np. startup-y, które mogą dzięki temu reinwestować wypracowane zyski bez dodatkowych obciążeń i rozwijać dzięki temu innowacyjne projekty.

Również spółki z różnych branż prowadzoną działalnością gospodarczą mogą odnaleźć zalety w opodatkowaniu estońskim cit.

Dla przykładu, firma produkcyjna, która planuje zakup nowych maszyn i rozwój linii produkcyjnej, może odkładać zyski na ten cel, nie martwiąc się o natychmiastowe obciążenia podatkowe.

Inna sytuacja może dotyczyć firmy usługowej, która zwiększając swoje zatrudnienie i spełniając kryteria nakładów na współpracowników, może cieszyć się prostszą procedurą opodatkowania, dającą większą przejrzystość finansów i ułatwiającą zarządzanie cash flow.

Ukryte zyski a CIT estoński

Rozważając opodatkowanie estońskim CIT, nie można pominąć zagadnienia tytułu ukrytych zysków. Definicja ukrytych zysków, zgodnie z Rozdziałem 6b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, obejmuje różnorodne korzyści związane z prawem do udziału w zysku, w tym:

• świadczenia pieniężne
• niepieniężne
• darowizny
• wydatki na reprezentację.

Warto zdawać sobie sprawę, że do ukrytych zysków zalicza się również pożyczki udzielane wspólnikom czy nadpłaty zwracane wspólnikom przekraczające wpłaty dodatkowe.

Beneficjentami ukrytych zysków muszą być osoby bezpośrednio lub pośrednio powiązane z podatnikiem lub wspólnikiem, w tym podmiot powiązany bezpośrednio.

Co istotne, katalog ukrytych zysków jest otwarty, co oznacza, że ustawodawca nie ograniczył się do zamkniętej listy, a interpretacja pojęcia ‘wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą’ w estońskim CIT ma kluczowe znaczenie dla zakresu opodatkowania.

Wydatki niestanowiące kosztu a CIT estoński

W kontekście CIT estońskiego nie wszystkie wydatki, które mogłyby być uznane za kosztowe w tradycyjnym systemie podatkowym, kwalifikują się jako koszty uzyskania przychodu. Na przykład wynagrodzenia zleceniobiorców będących udziałowcami nie są uznawane za koszt uzyskania przychodu.

Podobnie rzecz ma się z wydatkami na alkohol podczas spotkań biznesowych, które są klasyfikowane jako wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą, a więc wchodzą w zakres tytułu wydatków niezwiązanych.

Wydatki na reprezentację, takie jak te na alkohol, opodatkowane są ryczałtem jako ukryte zyski. Jest to szczególnie istotne, gdyż ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawiera definicji ‘wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą’, co oznacza, że to na podatniku spoczywa obowiązek właściwej interpretacji i kwalifikacji wydatków.

Jeśli więc wydatek nie jest związany z działalnością, zostaje opodatkowany w ramach ryczałtu od zysków korporacyjnych, a obowiązek podatkowy powstaje w okresie opodatkowania ryczałtem.

Zalety CIT estońskiego

Stawka podatku CIT wynosi 10% dla małych podatników (o przychodach brutto poniżej 2 mln euro rocznie) i 20% dla pozostałych podatników. Estoński CIT to prawdziwa rewolucja w myśleniu o podatkach. Dzięki braku podatku od zysków reinwestowanych, przedsiębiorstwa mogą lepiej planować swoje inwestycje i realizować je bez obawy o natychmiastowe obciążenia podatkowe.

Co więcej, dostępność CIT estońskiego dla różnorodnych typów spółek sprawia, że jest to opcja atrakcyjna zarówno dla małych, jak i większych przedsiębiorstw działających w różnych branżach.

Wady CIT-u estońskiego

Mimo że CIT estoński może oferować pewne korzyści, istnieją wady, które skutecznie zniechęcają niektórych przedsiębiorców do skorzystania z tego rozwiązania. Wady CIT-u estońskiego w Polsce obejmują między innymi:

• Zagrożenie konieczności nagłej zapłaty podatku wstecz wraz z odsetkami, co może stanowić nieoczekiwane obciążenie finansowe dla przedsiębiorstwa. (w przypadku wypadnięcia z tej formy opodatkowania, np. poprzez utratę zatrudnienia lub nabycia akcji innej firmy)
• Podatek od ukrytych zysków, co może wpłynąć na firmy, które nie rozliczają się w sposób przezroczysty lub mają złożone struktury finansowe.
• Opodatkowanie wydatków, które nie są bezpośrednio związane z generowaniem przychodu, może ograniczać możliwości inwestycyjne przedsiębiorstw.
• Analiza kosztów pod względem ukrytych zysków, takich jak np. korzystanie z auta firmowego przez właściciela, świadczenia usług przez właściciela na zasadach B2B ale na stawkach o wiele wyższych niż rynkowe, bez możliwości uzasadnienia ich zasadności itp.

Księgowanie CIT-u estońskiego w kancelarii Epsilon Łódź

Wprowadzenie CIT estońskiego niesie ze sobą zmiany w księgowości przedsiębiorstwa. Nasza kancelaria Epsilon Łódź kompleksowo zajmuje się księgowaniem firm w formie podatku estońskiego. 

Zmiany w księgowości polegają głównie na wprowadzeniu podwójnej ewidencji kontrolowania księgowanych kosztów na potrzeby CIT estońskiego, jak i ewentualnego wypadnięcia spółki z tej formy opodatkowania. 

Podwójna ewidencja pozwala na szybkie przeliczenie podatków na starych zasadach tak aby ponownie nie dokonywać księgowania kosztów na starych zasadach. 

Dodatkowo dochodzi analiza dokumentów pod kątem ukrytych zysków.

Podsumowując same księgowania nie różnią się o tych prowadzonych w spółkach na zwykłym CIT, ale wymagają szerszej analizy faktur oraz przeliczania podatków na nowych zasadach oraz jednocześnie na starych.

Jeśli szukasz firmy księgowej, która wdroży i zajmie się całościowo procesem księgowania na zasadach CIT-u estońskiego – skontaktuj się z nami.